Jakim typem rodzica jesteś? Sprawdź teraz

„Milcz, ja wiem lepiej!” Dyscyplina, kontrola i niekwestionowana słuszność dorosłych to podstawy tego rodzaju wychowania, życzenia dziecka rzadko brane są pod uwagę. Tacy rodzice mają wysokie oczekiwania wobec swoich dzieci i pilnują, aby sprawnie zmierzały one do wytyczonego celu, raczej krytykując niż chwaląc.

Dzieci wychowywane przez autorytarnych rodziców często wyrastają na perfekcjonistów z przesadnym poczuciem winy – niezwykle trudno sprostać czyimś zawyżonym oczekiwaniom bez prawa do popełnienia błędu. Bez pomocy psychologicznej mogą w przyszłości doświadczać problemów z poczuciem własnej wartości, a nawet stać się w dorosłym życiu ofiarami przemocy i nadużyć.

Często przez długi czas pozostają niesamodzielne, zawsze potrzebują jasnych instrukcji, co miałyby robić dalej. W niektórych przypadkach, nie mając możliwości odsunięcia się od rodziców, przeciwnie, jawnie się buntują (rozpaczliwie starając się nadrobić szanse utracone w dzieciństwie).

Typ liberalny to rodzic-kumpel. Relacje w rodzinie mają w sobie dużo ciepła, brak jednak wyraźnej dyscypliny. Dzieci zasypiają, gdy są zmęczone i jedzą tyle słodyczy, ile się da; “hulaj dusza, piekła nie ma”. Koledzy i koleżanki bez wątpienia zazdroszczą wolności, braku kar i jakiejkolwiek dyktatury w ich życiu, zbyt liberalne wychowanie niesie jednak pewne niebezpieczeństwa – permisywność nie pozwala ukształtować się samodyscyplinie; w późniejszym życiu takiemu dziecku trudno będzie osiągnąć cokolwiek w edukacji albo karierze.

Nie umiejąc się do niczego zmusić i wiecznie folgując swoim pragnieniom, ciężko ukończyć studia czy zdobyć prestiżową pracę, trudno też dostrzec granice innych ludzi i traktować je poważnie. Wolność od zasad i obowiązków i brak autorytetów nie daje dziecku szansy na rozwój emocjonalny. Dorastając, dziecko nie uczy się radzenia sobie z trudnymi emocjami, wyrażania złości i przeżywania jej czy pokonywania rozczarowań.

„Złoty środek” rodzicielstwa według samej Diany Baumrind. Autorytatywny rodzic postrzega siebie raczej jako mentora niż przywódcę, stawia granice, jednocześnie pozostawiając swobodę podejmowania decyzji w nadziei, że dzięki temu dziecko nauczy się żyć w harmonii z innymi członkami rodziny i społeczeństwa. Troskliwy i w miarę możliwości zaangażowany, nie wyklucza sprawiedliwej kary w przypadku powtarzających się wybryków. Wszystkie ważne decyzje podejmowane są wspólnie, całą rodziną.

Dzieci rodziców autorytatywnych są zwykle dociekliwe i dobrze się uczą, są również pewne siebie i odnoszą sukcesy. Empatyczne, z wysoką inteligencją emocjonalną, potrafią negocjować i osiągać zamierzone cele, a w przyszłości będą sobie bardzo dobrze radzić z różnorodną komunikacją i relacjami. Mając świadomość swoich możliwości, ufają własnym pragnieniom oraz intuicji i dobrze radzą sobie z konfliktami – wiedzą, że zdołają znaleźć akceptowalne rozwiązanie każdego problemu.

Ten styl wychowania nie został pierwotnie wyróżniony przez Dianę Baumrind, do listy dodali go badacze Eleanor McCoby i John Martin.

Tacy rodzice pozwalają sprawom toczyć się swoim trybem, robiąc to, co w danej sytuacji jest najbardziej korzystne lub najmniej czasochłonne. Pogrążeni w swoich pasjach, borykaniu się ze stresem czy walce z „wiatrakami”, zaspokajają podstawowe potrzeby dziecka i na tym ich opieka się kończy. Charakterystyczne dla tego typu są chłód emocjonalny i zdystansowanie wobec dziecka, ignorowanie jego potrzeb i zainteresowań.

Bez wskazówek i rutyny dzieci takich rodziców często czują się nieswojo, zagubione, a nawet odrzucone. W szkole mogą generować konflikty, trudno im budować relacje społeczne.

Dzieci traktowanie lekceważąco czy obojętnie mają również niższą samoocenę niż ich rówieśnicy.

Każda typologia rozważa warianty wzorcowe i znaczenia najwyższe, jednak Ty nie jesteś w 100% przywiązany do żadnego z opisanych grup, wykazujesz cechy różnych typów rodzicielstwa – i bardzo dobrze!

Z jednej strony nie masz nic przeciwko dyscyplinie, z drugiej – wolisz nie wywierać na dziecko presji bez istotnej potrzeby. Ustalając niezbędne granice, pozostawiasz pole do manewru i dajesz szansę na wzrost i rozwój w komfortowym środowisku, bez obaw o popełnienie błędu. Jakby nie było, to najskuteczniejsza opcja socjalizacji, nauki bezkonfliktowej interakcji, współpracy, przyjaznej komunikacji. Twój styl wychowawczy łączy w sobie wsparcie i zachętę do niejakiej samodzielności z wyraźnym przypominaniem o ustalonych zasadach zachowania. Ważne decyzje rodzinne podejmujecie wspólnie, ale to dorośli kierują domem i na nich spoczywa główna odpowiedzialność za pomyślne funkcjonowanie waszej rodziny.